KISACA NOKTALAMA İŞARETLERİ ANLATIMI / NOKTALAMA İŞARETLERİ YANSIT ANLAT 2020-2021




KISACA NOKTALAMA İŞARETLERİ ANLATIMI / NOKTALAMA İŞARETLERİ YANSIT ANLAT


Ekleyen: DersTurkce.CoM | Okunma Sayısı: 10133| Tarih: 2012-06-06

TÜRKÇE DERS NOTLARI

 

NOKTALAMA İŞARETLERİ

Noktalama işaretleri, yazıda okuyuşu kolaylaştırmak, doğru anlaşılmayı sağlamak için kullanılan yardımcı işaretlerdir.

 

NOKTA ( . ) :

Tamamlanmış cümle sonlarında, kısaltmalarda, rakamlardan sonra derece ifadesinde, tarihlerde, saatlerde, matematikte çarpma işareti yerine kullanılır.   

* Kitap en iyi arkadaştır. 

* Prof.        

 * 1. (Birinci)        

 * 07.12.2003         

 * Saat 08.30          

* 4 . 2 = 8

 

VİRGÜL ( , ) :

- Aynı türde ve görevdeki kelimeler arasında;

* Yemyeşil ağaçlar, rengârenk çiçekler, cıvıl cıvıl caddeler baharın geldiğini müjdeliyor.

 

- Sıralı cümleleri ayırmada;  

*Türk! Öğün, çalış, güven!

 

- Uzun cümlelerde özneyi ayırmak için;  

* Ahmet Bey, hastanede yatan arkadaşını ziyaret etmek istiyordu.

 

- Cümle içinde ara sözleri ayırmada;  

* Biz, ne olursa olsun, bu kursu başarıyla tamamlayacağız.

                ara söz

 

- Tekrarlanan kelimeler arasında;  

* Akşam, yine akşam, yine akşam (...)

 

- İsimleşmiş sıfatları, sıfatlardan ayırmada; 

  * İhtiyar, doktoruna durumunu sordu.

 

- Kabul veya ret bildiren kelimelerden sonra;  

* Hayır, bunu ben yapmış olamam.

 

- Mektuplarda hitap cümlesinden sonra;  

* Değerli arkadaşım,

 

- Yer adlarını tarihlerden ayırmada;  

* Çorum, 18.12.2009

 

NOKTALI VİRGÜL ( ; ) :

- Kendi içinde bağımsız fakat birbirine bağlı cümleleri ayırmada;  

* At ölür, meydan kalır; yiğit ölür, şan kalır.

 

- Ama, fakat, yalnız, çünkü gibi bağlaçlarla bağlı cümleler arasına;

* İnsan, her zaman kahraman olamaz; ama her zaman insan olabilir.

 

İKİ NOKTA ( : ) :

- Örnek verilecek cümlelerde, örneklerden önce;  

* Dilimizdeki sert sessiz harfler şunlardır: FSTKÇŞHP

 

- Sonunda açıklama yapılan cümlelerde;  

* Atatürk diyor ki: “Öğretmenler! Yeni nesil sizin eseriniz olacaktır.”

 

- Karşılıklı konuşmalarda;  

* Kadın yavaşça: - Oğlum! Beni bırakma, dedi.

 

ÜÇ NOKTA ( ... ) :

- Tamamlanmamış cümle sonlarında;  

* Meydanda kadınlar, çocuklar...  

* Onu o kadar göreceğim geldi ki...

 

- Kaba ve argo kelimelerin ve söylenmek istenmeyen kelimelerin yerine;  

* O k... bir daha buraya gelmeyecek.

 

- Karşılıklı konuşmalarda, susulduğunu göstermede;  

- Bu saate kadar nerdesin?

         -  ...

- Alıntılarda alınmayan bölümlerin yerine;

   * ... İşte, bu ahval ve şerait içinde dahi birinci vazifen ...

 

 KISA ÇİZGİ ( - ) :

- Satır sonuna sığmayan kelimeleri bölmede;

* Büyük işlerden hiçbiri tutkusuz başarılamamıştır.       

 

 - İki kavramın ortaklığını göstermede;  

* Ankara-İstanbul arası     

* 2008-2009 eğitim-öğretim yılı

 

- Ek, kök ve heceleri ayırmada; 

* Göz-lük-çü-ler-den  

* An-ka-ra-lı

 

- Ara sözleri ayırmada;  

* Buraya gelirse –gelmeyeceğini tahmin ediyorum- onunla konuşurum.

 

UZUN ÇİZGİ ( ¾ ) :

- Satırbaşıyla başlayan konuşmaları göstermek için;  

¾ Bizimkiler mi gelecek? 

                  ¾ Hayır ...

 

SORU İŞARETİ ( ? ) :

- Soru anlamı taşıyan cümle sonlarında;  

* Bana biraz yardım eder misiniz?

 

- Kesin olmayan bilgileri göstermek için parantez içinde kullanılır.  

* Bu şairin 1497 (?) ‘de öldüğü sanılıyor.

 

- Bilinmeyen tarih ve yer adlarının yerine;  

* Nesîmî (? – 1404), doğum yeri bilinmemektedir.

 

ÜNLEM İŞARETİ ( ! ) :

Sevinç, korku, şaşma, heyecan gibi duyguların anlatıldığı cümlelerde kullanılır.

İki şekilde kullanılır:

 

- Ünlem olan kelimelerden hemen sonra, veya cümle sonunda kullanılır.  

* Bu gece kar yağmış, ne güzel!

* Eee! Yeter artık.   

* Vah, yavrum vah!

 

- Hitap, uyarı ve seslenme kelimelerinden sonra;  

* Ey Türk Gençliği!     

* Saygıdeğer Çorumlular!

 

- Alay ve küçümseme anlamı katmak için parantez içinde (!) kullanılır.  

* Bu para (!) hepimize yetermiş.

 

KESME İŞARETİ ( ’ ) :

- Özel isimlere getirilen çekim eklerini ayırmada; 

  * Hülya’ya    

  * Beşiktaş’ım

 

- Kısaltmalara getirilen ekleri ayırmada; 

  * TBMM’nin   

  * THY’ye    

  * kg’dan    

  * mm’den

 

- Sayılara getirilen ekleri ayırmada;  

* 1965’te   

* 8’inci

 

- Vezin gereği, düşen sesin yerine;  

* N’oldu bu gönlüm, n’oldu bu gönlüm  (Ne oldu)

  Derd ü gamınla doldu bu gönlüm

 

- Harf ve eklere getirilen ekleri ayırmada;  

* Esra Ceyhan’la A’dan Z’ye

 

UYARI:

- Büyük harflerle yapılan kısaltmalarda harflerin okunuşuna; küçük harflerle yapılan kısaltmalarda kelimenin okunuşuna göre ekler getirilir.   

  * TBMM’nin    

* THY’ye     

* kg’dan    

* mm’den

 

- Sonuna nokta konan kısaltmalara getirilen ekler ayrılmaz.  

  * Prof.ler    

* Dr.a

 

  - Kurum ve kuruluş adlarına gelen çekim ekleri ayrılmaz.

* Türkiye Büyük Millet Meclisine  

* Gazi Eğitim Fakültesinde

 

- -ler eki özel isimlere “gil” (akrabalık) anlamı katarsa kesme işareti ile ayrılmaz. Benzerlik anlamı katarsa ayrılır.

* Aliler akşam bize gelecekmiş.  

* Bu vatan nice M. Kemal’ler yetiştirir.

 

  - Yabancı isimlere getirilen yapım ekleri ve çokluk ekleri kesme işareti ile ayrılır.

* Goethe’ler, Washıngton’lu

 

- Üleştirme sayıları rakamla değil, yazıyla gösterilir.  

* 2’şer (yanlış)  

*İkişer (doğru)

 

TIRNAK İŞARETİ ( “  ” ) :

- Başka bir kişiden veya yazıdan alınan alıntılar, tırnak içinde gösterilir.

* Arif Nihat, Fetih Marşı’nda bize “Fatih’in İstanbul’u fethettiği yaştasın” diyerek sorumluluğumuzu hatırlatıyor.

 

- Özellikle vurgulanmak istenen kelimeler ile eser ve yazar adları tırnak içine alınabilir.

* Sıfat “ismi” niteleyen bir kelimedir.  

* Peyami Safa “Dokuzuncu Hariciye Koğuşu”nda kendini anlatmaktadır. 

UYARI:

- Üzerinde değişiklik yapılan alıntılar, tırnak içinde gösterilmez.

 

- (“ “) işaretinden sonra (‘) kullanılmaz.  

*Mehmet Akif Ersoy “”İstiklal Marşı”nı, “Safahat”ına almamıştır.

 

PARANTEZ (Ayraç) ( ( ) ) :

- Alıntının veya bir sözün kime ait olduğunu göstermede;

* Ya göründüğün gibi ol; ya da olduğun gibi görün.   (Mevlânâ)

 

  - Tiyatro eserlerinde, söz esnasındaki hareketleri göstermede;  

* Hacivat: (Yerinden kalkarak) Merhaba Karagözüm! Hoş geldin,                  sefâlar getirdin.

 

 - Bir sözün açıklaması veya eş anlamlısı olan kelimeler, parantez içinde gösterilir.

* Zamir (adıl), isimlerin yerini tutan kelimedir.


UYARI:

- Parantez işaretinden sonra kesme işareti (‘) kullanılabilir.

* Atatürk (1881-1938)’ün en büyük eseri Cumhuriyettir.

 

- Türk imlasında yan yana iki nokta (..) kullanılmaz.

 

Bu Konu Anlatımı Yetmediyse Tıkla…


 

 




 Bu sayfada yer alan bilgilerin her hakkı, aksi ayrıca belirtilmediği sürece dersturkce.com'a aittir. Sitemizde yer alan dosya ve içeriklerin telif hakları dosya ve içerik gönderenlerin kendilerine veya yetki verdikleri kişilere aittir. Sitemiz hiç bir şekilde kâr amacı gütmemektedir ve sitemizde yer alan tüm materyaller yalnızca bilgilendirme ve eğitim amacıyla sunulmaktadır. Telif hakkına sahip olan dosyaları lütfen iletişim bölümünden bize bildiriniz. Dosya 72 saat içerisinde siteden kaldırılır.Telif Hakkı Hakkında|Editör, ziyaretçi ya da üyelerimiz tarafından eklenen hiç bir içerikten dersturkce.com sorumlu değildir.İLETİŞİM:dersturkcem@gmail.com
Sitemiz hiçbir şekilde kar amacı gütmemektedir ve sitemizde yer alan tüm materyaller yalnızca bilgilendirme ve eğitim amacıyla sunulmaktadır.